Lễ Thất tịch: Đậu đỏ bị nhầm với ‘đậu tương tư’?

Mỗi năm cứ đến dịp lễ Thất Tịch mùng 7 tháng 7 Âm lịch, cộng đồng mạng lại xôn xao chuyện ăn chè đậu đỏ cầu tình duyên. Nhưng kỳ thực, đậu đỏ không liên quan gì đến Thất tịch hay tình duyên, mà dường như bị nhầm với một loại đậu khác. 

Ngày lễ Thất Tịch không có chút liên quan gì đến việc ăn chè đậu đỏ. (Ảnh qua Pinterest)

Lễ Thất Tịch và đậu đỏ

Lễ Thất Tịch hàng năm diễn ra vào ngày mùng 7 tháng 7 Âm lịch. Đây còn được gọi là ngày Lễ tình nhân của người Trung Hoa. 

Tương truyền rằng, lễ hội Thất Tịch bắt nguồn từ chuyện tình yêu giữa một tiên nữ và người phàm. Nàng tiên Chức Nữ đã phải lòng một chàng trai dưới hạ giới là Ngưu Lang, sau đó họ cưới nhau. Dĩ nhiên, tình yêu của họ không được Ngọc Hoàng và Vương Mẫu Nương Nương chấp thuận, nên họ buộc phải chia lìa. Chức Nữ về lại Thiên Đình còn Ngưu Lang tiếp tục sống dưới trần gian, ngày qua ngày không nguôi nhớ thương Chức Nữ.

Cảm thương cho chuyện tình của 2 người, Thiên đế đã cho phép Chức Nữ mỗi năm gặp Ngưu Lang một lần trên cầu Ô Thước vào ngày 7 tháng 7 Âm lịch. Những giọt nước mắt hạnh phúc của họ rơi xuống nhân gian tạo thành mưa ngâu. 

Ngoài ra, có thông tin cho rằng lễ Thất Tịch có từ thời thượng cổ. Thất Tịch là ngày sinh của Thất Tỉ hay Chức Nữ, với ý nghĩa quan trọng nhất là “khất xảo” (cầu xin sự khéo léo). Trong ngày này, nữ giới thường cầu xin nàng tiên Chức Nữ ban cho sự khéo léo. Sau này, lễ Thất Tịch mới được mở rộng ý nghĩa thành lễ tình nhân, nhờ truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ đoàn tụ.

Lễ hội Thất Tịch bắt nguồn từ chuyện tình yêu giữa Nàng tiên Chức Nữ đã phải lòng một chàng trai dưới hạ giới là Ngưu Lang. (Ảnh qua Pinterest)

Mặc dù xuất phát từ Trung Hoa nhưng dần dần theo dòng chảy văn hoá, ngày lễ Thất Tịch đã ảnh hưởng sâu rộng đến cả các quốc gia châu Á như Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản… Vào ngày mùng 7 tháng 7 âm lịch mỗi năm, giới trẻ các nước này đều chúc mừng ngày lễ Thất Tịch và cầu mong có được mối lương duyên tốt lành.

Vậy theo những gì được lưu truyền, ngày lễ Thất Tịch không có chút liên quan gì đến việc ăn chè đậu đỏ. Phong tục ăn uống trong ngày lễ Thất Tịch của Trung Quốc cũng có một số món, tùy từng địa phương mà khác nhau, nhưng cũng không có đậu đỏ. Tuy nhiên giới trẻ ngày nay mỗi khi đến lễ Thất Tịch lại ăn chè đậu đỏ hoặc đậu đỏ để cầu trời ban tình duyên. Tại sao lại như vậy?

Đậu đỏ bị nhầm với đậu tương tư?

Có một cách giải thích nói rằng thực ra, đậu đỏ chỉ mang hình ảnh biểu tượng, đại diện cho ‘đậu tương tư’ hay còn gọi là ‘hồng đậu’, được mọi người dùng để cầu may trong chuyện tình cảm. Đậu tương tư có màu đỏ tươi, bề mặt trơn bóng, hình dáng gần giống trái tim, để thời gian lâu không bị phai màu, sâu mọt nên được xem là lời cầu chúc “thiên trường địa cửu” của những người yêu nhau. Đây cũng chính là loại đậu tượng trưng cho tình yêu, tình thân nổi tiếng ở Trung Quốc. 

Trong những dịp trọng đại như kết hôn, một số địa phương cổ xưa ở Trung Quốc thường đặt đậu tương tư dưới gối, chăn giường để cầu chúc những điều tốt đẹp cho mối duyên của cô dâu, chú rể. Các cặp đôi Trung Quốc rất chuộng tặng đậu tương tư cho nhau để biểu thị nỗi nhớ thương, tình cảm thắm thiết. 

Hồng đậu mọc ở các tỉnh miền Nam Trung Quốc, có cách phát âm tên gọi giống với loại đậu đỏ phổ biến. (Ảnh qua Pinterest)

Nhà thơ Vương Duy thời Đường có bài thơ Tương Tư như sau:

“Hồng đậu sinh nam quốc

Xuân lai phát kỷ chi

Nguyện quân đa thái hiệt

Thử vật tối tương tư”. 

Đại ý: Hồng đậu sinh ở phương nam, mùa xuân nở mấy càng, xin anh hãy hái nhiều, vì vật này mới thật chí tình tương tư.

‘Hồng đậu’ đã trở thành thứ tượng trưng cho tương tư. Nhưng ‘hồng đậu’ không phải là hạt đậu đỏ dùng để nấu chè, mà chính là ‘đậu tương tư’. Vì cách gọi giống nhau giữa ‘hồng đậu’ và ‘đậu đỏ’ nên nhiều người dễ nhầm lẫn. Có lẽ đó cũng chính là lý do giới trẻ hiện nay xem chè đậu đỏ hoặc hạt đậu đỏ là món ăn cầu duyên trong ngày lễ Thất tịch.

Thùy Linh(t/h)

Xem thêm:

x